AB VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

İslamabad-Tahran-İstanbul Karayolu Taşımacılık Koridoruna İlişkin Bilgilendirme

Ülkemizin öncülüğünde EİT (Ekonomik İşbirliği Teşkilatı) şemsiyesi altında Türkiye, İran ve Pakistan arasında TIR Sözleşmesi kapsamında İslamabad-Tahran-İstanbul (ITI) Karayolu Taşımacılık Koridoru kurulması yönünde yoğun faaliyetler gösterilmektedir.
 
Söz konusu koridorun oluşturulmasındaki temel hedef, TIR Sözleşmesi çerçevesinde işlemekte olan TIR Sistemi’nin coğrafi yayılımını sağlamak ve özelde Pakistan’ın anılan sözleşmeye taraf olmasının temin edilmesidir.

TIR Sözleşmesi ile varış noktasına kadar güzergâhta bulunan ülkelerin gümrüklerinde sadece haricî kontroller yeterli olmakta, bu sayede de ülkelerarası ticarî eşya nakliyatı kolaylaşmakta ve hızlanmaktadır.

ITI Koridoru’nun oluşturulması ile Bakanlığımızca başlatılmış olan tarihi İpek Yolu’nun tekrar canlandırılması ve bu rotanın aktif hale getirilmesi yönündeki girişime paralel olarak EİT bünyesindeki ülkeler arası ulaştırma ağının geliştirilmesi ve üye ülkelerin iktisadi kalkınmalarına destek sağlanması Çin’in karayolu ile Avrupa’ya bağlanması mümkün olacaktır.

Ülkemiz TIR Sistemi kullanımı hususunda yüksek tecrübeye sahiptir. Dünyada basılan yaklaşık 3 milyon TIR Karnesi’nin ¼’lük bölümünü tek başına kullanan Türkiye, en fazla TIR Karnelerinin kullanıldığı ülke durumundadır.
 
Bu doğrultuda, TIR Sözleşmesi’ne katılım aşamasında olan Pakistan’ın sisteme ilişkin çekincelerini giderebilmek ve ITI Taşımacılık Koridoru’nu hayata geçirebilmek amacıyla 20-23 Mayıs 2013 tarihlerinde Pakistan kamu ve özel sektör temsilcilerinden oluşan heyetin katılım sağladığı bir eğitim programı düzenlenmiştir. Ülkemizin ev sahipliğinde TIR Sistemi ve işleyiş yapısı ile Türkiye’nin bu alandaki tecrübelerinin aktarıldığı eğitim programına Pakistan Dışişleri, Ulaştırma ve Gümrük Bakanlıklarından 12 kişilik idareci ve uzman personel tarafından katılım sağlanmıştır. Söz konusu programın içeriği TIR Sisteminin işleyiş yapısı ve esaslarına yönelik olmuştur. Ayrıca, programın son gününde Ankara Lojistik Üssü’ne Çalışma Ziyareti gerçekleştirilerek TIR Sistemi’ne ilişkin uygulamaların yerinde görülmesi imkânına kavuşulmuştur.
 
Bu kapsamda, EİT Sekretaryası bünyesinde ITI Koridoru konusunda çok taraflı olarak yapılan toplantılar ile Proje’nin hayata geçirilebilmesini teminen yapılması gereken faaliyetler ve teknik hususlar görüşülmektedir.
 
EİT bünyesinde ilki İslamabad/Pakistan'da, ikincisi Tahran/İran’da gerçekleştirilen toplantılar akabinde TIR Sözleşmesi'nin hamili pozisyonunda bulunan Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu’nun da tam desteği alınmış; anılan güzergâhta TIR pilot projesinin uygulamaya başlanması kararlaştırılmıştır. Bu çerçevede, ITI Yüksek Düzeyli Çalışma Grubu’nun bir sonraki toplantısı, ülkemizin ev sahipliğinde 23-24 Eylül 2013 tarihinde Ankara’da gerçekleştirilecektir.
 
Söz konusu koridor, EİT Bölgesi’nde taşımacılar tarafından kullanılacak kolaylaştırılmış gümrük işlemlerinin uygulanmasını öngörmektedir. Bu hedefe ulaşmada kullanılacak başlıca araç ise TIR Sözleşmesi’dir. Sözleşme’nin söz konusu taşımacılık koridorunda kullanılması ile transit taşımacılıkta büyük kolaylıkların sağlanması mümkün olacaktır. Söz konusu faaliyet ile ortaya konulacak olan hızlı ve kolay bir taşımacılık koridoru, nihayetinde İpek Yolu Girişimi’nin amaçlarının yerine getirilmesinde ve bölge ülkelerinin refahının artırılmasında önemli bir sacayağını teşkil etmektedir.