BM Avrupa Ekonomik Komisyonu

 

BM AVRUPA EKONOMİK KOMİSYONU

Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (BM-AEK) 28 Mart 1947 tarihinde kurulmuştur.

Üyeleri 
BM’nin beş bölgesel komisyonundan birisi olup, günümüzde 56 üyesi bulunmaktadır.

Üyeleri esas olarak Avrupa Kıtası’nda yer alan ülkeler olmakla beraber, Kuzey Amerika ülkeleri (Kanada ve ABD), Orta Asya Cumhuriyetleri (Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan) ve Batı Asya coğrafyasından da üye ülkeleri bulunmaktadır.

Amaçları

BM-AEK’nın esas amacı Avrupa Bölgesi’nde iktisadi bütünleşmeyi gerçekleştirmektir. Ayrıca, BM üyesi bulunan tüm ülkelerin BM-AEK çalışmalarına katılımının da önü açık bulunmaktadır.
 

Komisyonun diğer amaçları ise;

- Ekonomik problemleri çözümlemek,
- İstatistikler toplamak,
- Teknik bilgi değişimini sağlamak,
- Çevre ve ulaşım konusunda ayrıntılı konvansiyonlar hazırlamak,
- Taşıt üretimini ve ticareti kolaylaştırıcı bir yönetim sağlamaktır.

Önemi

BM-AEK dünya nüfusunun %20’sine ev sahipliği yapmakta olan BM’nin bölgesel komisyonlarından birisi olup, günümüz dünyasının belli başlı en gelişmiş ülkelerini de bünyesinde barındırmaktadır.

Üye ülkeler arasında bilgi değişimi ve önemli sektörler açısından modern teknolojilere  geçiş açısından eşsiz bir fırsat  sunan bölgesel komisyon, aynı zamanda üye ülkeler portföyü ile de işbirlikleri açısından ihtiyacı olan ülkelere gerekli yardımlar açısından finansal bir  garanti mekanizmasına doğal olarak sahip bulunmaktadır.

Bu çerçevede, Soğuk Savaş sonrası dönemde eski Sovyet ülkelerinin merkezi kumanda ekonomilerinden serbest piyasa ekonomisine geçişlerinde ve küresel iktisadi sisteme entegre olmalarında Komisyon etkili yönlendirici rol oynamış bulunmaktadır.
 

Ülkemiz Açısından Önem Taşıyan BM-AEK Sözleşmeleri

-  TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi (TIR Sözleşmesi) 1975
-  Karayolu ile Uluslararası Eşya Taşımacılığına İlişkin Sözleşme (CMR)
-  Yolcu ve Bagajların Karayolu ile Uluslararası Taşımacılığına İlişkin Sözleşme (CVR)
-  Özel Karayolu Taşıtlarının Geçici İthaline İlişkin Gümrük Sözleşmesi, 1954
-  Ticari Karayolu Taşıtlarının Geçici İthaline İlişkin Gümrük Sözleşmesi, 1956
-  Uluslararası Taşımacılıkta Kullanılan Paletlerin Gümrük İşlemlerine İlişkin Avrupa Sözleşmesi, 1960
-  Bozulabilir Maddelerin Uluslararası Taşınmasına İlişkin Anlaşma, 1960
-  Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme, 1982

BM-AEK Bünyesindeki, TIR Sözleşmesi Kapsamında Bakanlığımızın Etkin Olarak Yer Aldığı Faaliyetler
                                                  
-  Taşımacılığı Etkileyen Gümrük Sorunları Çalışma Grubu (WP.30)
-  İdari Komite (AC.2)
-  TIR Yürütme Kurulu (TIRExB)
 

TIR Yürütme Kurulu (TIRExB) Üyeliğimiz

TIRExB, TIR karnelerinin merkezi basım ve dağıtımını denetlemek, uluslararası garanti ve sigorta sistemi operasyonunu gözetmek, gümrükler ve diğer devlet makamları arasındaki iletişimi taraf ülkeler arasında koordine etmek ve geliştirmekle yükümlü birimdir.

TIRExB, İdari Komite’de yapılan seçimle oluşturulmakta olup, dokuz üyeden mevcut Kurul’da AB ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü Çok Taraflı İlişkiler Daire Başkanı Sn. Didem DİRLİK  Başkanlık görevini yürütmekte; bu sayede de Ülkemiz karar süreçlerinde aktif rol oynamaktadır.

TIR Sisteminin Ülkemiz Açısından Önemi

Türkiye günümğzde 71 Akit Tarafa sahip TIR Sistemini 1966 yılından bu yana kesintisiz olarak uygulamaktadır. Türkiye dünyanın en büyük TIR filolarından birine sahip olup, Ülkemizde TIR Karnesi kapsamında karayolu ile eşya taşımacılığı yapan 1.600'ün üzerinde nakliye firması bulunmaktadır.

Bu kapsamda, TOBB tarafından Türk nakliye firmalarına TIR karnesi verilmiştir. Yılda 2 milyona yakın TIR karnesi basılmakta olduğu göz önüne alındığında, Türkiye bu karnelerin yaklaşık %20-25’ini tek başına kullanmaktadır. 01.07.2017 tarihi itibarıyla TIR Karnesi başına öngörülen azami teminat miktarının  60.000 €’dan 100.000 €'ya yükseltildiği Ülkemiz; aynı zamanda TIR Sisteminin en büyük ortağı konumundadır.

Türkiye, TIR Sistemi'nin elektronikleştirilmesi ile coğrafi genişlemesi sürecinde küresel düzeyde öncü rol oynamaktadır.





TIR Sisteminin Bilgisayarlaştırılması ve e-TIR Pilot Projeleri    
TIR Sistemi'nin coğrafi yayılımı ile elektronik ortama aktarımına özel önem veren Ülkemiz tarafından bu hedeflerin gerçekleştirilmesi yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.

 


 

Bu kapsamda, halihazırda İran ile Gümrükten İş Dünyasına/İş Dünyasından Gümrüğe (C2B/B2C) e-veri değişimi projesinin hayata geçirilmesine yönelik faaliyetler tamamlanmış olup; Gürcistan ile de C2C e-veri paylaşımını amaçlayan projeye de yakın zamanda başlanılması öngörülmektedir.

Söz konusu pilot projeleri ayrı ayrı ortaya koyduğu sonuçlarla, uzun dönemli e-TIR vizyonuna katkı sunulması beklenmektedir.

Ülkemizin TIR Sistemi Kapsamında Uluslararası Topluma Katkısı ve ITI Koridoru

Ülkemiz elde ettiği büyüme trendi ve TIR Sistemi’nin en büyük ortağı olarak tecrübelerini tüm gelişmekte olan ülkelerle ve dost ve kardeş ülkelerle paylaşmak konusunda uluslararası toplumda aktif bir politika takip etmektedir.                                                                                                         
 
                                                                     

Bu kapsamda, içerisinde Afganistan, Çin, Pakistan ve Kuveyt'in de yer aldığı ülkelere çeşitli defalar TIR Sistemi Eğitim Programları düzenlenmiştir.

Öte yandan, Türkiye, İran ve Pakistan arasında Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) çatısı altında oluşturulmaya çabalanan ve Çin’e kadar uzanacak tarihi İpek Yolu’nun canlandırılması hedefleri arasında bir basamak olarak değerlendirdiğimiz İslamabad-Tahran-İstanbul (ITI) Karayolu Taşımacılık Koridoru ile bölge ülkeleri arasında ticarete yeniden ivme kazandırmak ve gümrük işlemlerinin hızlı, verimli ve etkin şekilde tesisi yoluyla -TIR Karnesi muhteviyatı- eşya naklinin altyapısını sağlamak amaçlanmaktadır.

 

TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesinin Onayı Hakkında Karar (84/8457 Sayılı Karara Ek Karar) (10.05.1985 gün ve 18750 sayılı Resmî Gazete'de düzeltmesi vardır)
TIR Karnelerini Vermek ve Lüzumu Halinde TIR Karnelerini Büyük Şehirdeki Ticaret Odaları Kanalı ile Tevzi Edilmek Yetkilerinin Türkiye Ticaret Odaları, Sanayi Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğine Tanınmasına Dair Karar:
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesinin Havalandırma Delikleri Bölümüne (f) Bendinin Eklenmesine İlşkin Sözleşmenin Onayı Hakkında Karar
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesinin 6 Numaralı Ekinin 8inci Maddesine Eklenen 5inci Paragrafa İlişkin Sözleşmenin Onayına Dair Karar
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşımasına Dair Gümrük Sözleşmesinin 1, 6 ve 7 Numaralı Eklerinde Yapılan Değişikliklerin Onayına Dair Karar 
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesinin Değiştirilmesi Hakkında Karar
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi'nin Ek ve Tadillerinin Onaylanması Hakkında Karar
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi’nde Yapılan Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi’nin Değişikliklerinin Onaylanması Hakkında Karar
Avrupa Ekonomik Komisyonu TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi’nin Değişikliklerinin Onaylanması Hakkında Karar
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi’nin Değişikliklerinin Onaylanması Hakkında Karar
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesi’nin Değişikliklerinin Onaylanması Hakkında Karar
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Farklı Tarihlerde Kabul Edilen Metinlerin Onaylanması Hakkında Karar
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesinin 2, 6 ve 7 Numaralı Eklerine İlişkin 10-11 Şubat 2016 Tarihlerinde Kabul Edilen Ekli Değişikliklerin 1 Ocak 2017 Tarihinden Geçerli Olmak Üzere Onaylanması Hakkında Karar
TIR Karneleri Himayesinde Uluslararası Eşya Taşınmasına Dair Gümrük Sözleşmesinin Türkçe Metninde Yapılan Değişikliklerin Onaylanması Hakkında Karar

 

Uyumlaştırma Sözleşmesi:
 
Gümrüklerdeki prosedürleri asgariye indirerek, sınırlardaki zaman kaybının önlenmesi yoluyla ticarete de canlılık kazandıracak olan Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin (82 Uyumlaştırma Sözleşmesi) Uluslararası Karayolu Taşımacılığına İlişkin Sınır Geçiş İşlemlerinin Kolaylaştırılması Başlıklı 8 No’lu Ek’i 20 Mayıs 2008 tarihinden geçerli olmak üzere Ülkemizde yürürlüğe girmiştir.

Diğer taraftan, Demiryolu Yük Taşımacılığı’na ilişkin 9 No’lu Ek’in de yakın zamanda yasalaşması beklenmektedir.

Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin Türkçe metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme’nin İngilizce metnine buradan ulaşabilirsiniz.

Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme’ye ilişkin Resmi Gazete yayımlarına aşağıdan ulaşabilirsiniz:

Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmenin Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun
Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmenin Onayı Hakkında Karar
Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşme’ye Çekince Konulması Hakkında Karar
Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmenin Uluslararası Karayolu Taşımacılığına İlişkin Sınır Geçiş İşlemlerinin Kolaylaştırılması Başlıklı 8 Numaralı Ekinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun
Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmenin, “Uluslararası Karayolu Taşımacılığına İlişkin Sınır Geçiş İşlemlerinin Kolaylaştırılması” Başlıklı 8 Numaralı Ekinin Onaylanması Hakkında Karar
Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmenin Uluslararası Demiryolu Yük Taşımacılığına İlişkin Sınır Geçiş İşlemlerinin Kolaylaştırılması Başlıklı 9 Numaralı Ekinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun
Eşyanın Sınırlardaki Kontrollerinin Uyumlaştırılmasına İlişkin Uluslararası Sözleşmenin Uluslararası Demiryolu Yük Taşımacılığına İlişkin Sınır Geçiş İşlemlerinin Kolaylaştırılması Başlıklı 9 Numaralı Ekinin Onaylanması Hakkında Karar