İslam İşbirliği Teşkilatı

 



İslam Konferans Örgütü, 1970 yılı Mart ayında Cidde'de toplanan İslam Ülkeleri Dışişleri Bakanları tarafından kurulmuştur. İslam ülkelerini çatısı altında toplamak üzere kurulan örgütün ismi 38. Dışişleri Bakanları toplantısında alınan karar gereğince İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) olarak değiştirilmiştir.

Üyeleri:

Günümüzde 4 kıtada 57 üyesi bulunmakta olan İİT’nin üyeleri, İslam Coğrafyası’ndaki ülkeler olup günümüzde İslam âleminin tek çatı altında toplandığı tek kuruluş sıfatına sahiptir. Merkezi, Suudi Arabistan Cidde'de yer alır. Şu anki sekreter 1 Ocak 2005'den beri görev yapan Türkiye'den Ekmeleddin İHSANOĞLU’dur.

Amaçları:

Teşkilat; İslam Dünyası’nın birleştirici sesi olmayı, Müslüman Devletleri’nin çıkarlarını korumayı ve dünyanın geri kalanıyla uyumlu çalışmayı sağlamayı amaçlamaktadır. Diğer önemli amaçları ise:

  • Üye devletler arasında İslam dayanışmasını geliştirmek,
  • İktisadi, sosyal, kültürel, bilimsel ve diğer önemli faaliyet sahalarında üye devletler arasında işbirliğini güçlendirmek ve uluslararası örgütlerde üye devletler arasında dayanışmayı yürütmek,
  • Irk ayrımını, fark gözetmeyi bertaraf etmeye ve sömürgeciliğin her şeklini ortadan kaldırmaya gayret etmek,
  • Adalet üzerine kurulu uluslararası barış ve güvenliği desteklemek için gerekli tedbirleri almak,
  • Kutsal yerlerin korunması için sarf edilen gayretleri ve Filistin halkının mücadelesi için sağlanan desteği koordine etmek, haklarını tekrar kazanması ve topraklarını kurtarması için Filistin halkına yardım etmek,
  • Bütün Müslüman milletlerin onur, bağımsızlık ve ulusal haklarını korumak amacıyla verdikleri mücadeleyi desteklemektir.
Önemi:

İslam İşbirliği Teşkilatı, Birleşmiş Milletler Örgütü’nden sonra dünya üzerinde en geniş 2. katılımlı hükümetler arası örgüttür.

Diğer taraftan İİT, 20 Ekim 1975 tarihli zirve toplantısında kuruluş planı onaylanan ve 2012 yılı itibariyle ülkemizde de temsilcilik açma çalışmaları devam eden, İslam Kalkınma Bankası ile iktisadi olarak da Müslüman Devletler’in gelişimine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

Bakanlığımızın Örgüt Bünyesindeki Faaliyetleri:

i) Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) 

İİT'nin dört daimi komitesinden biri olan İSEDAK, 1981 yılında Mekke/Taif'te düzenlenen 3. İslam Zirve Konferansı tarafından kurulmuştur. 1984 yılında Kazablanka'da gerçekleştirilen 4. İslam Zirve Konferansı'nda Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının İSEDAK Daimi Başkanlığını üstlenmesiyle operasyonel hale gelmiştir ve aynı yıl Bakanlar düzeyindeki ilk toplantısını gerçekleştirmiştir. İSEDAK, dört kıtaya yayılmış 57 üye ülke ve 5 gözlemci ülkeye sahiptir.

İslam dünyasının çok taraflı ekonomik ve ticari işbirliğine yönelik ana platformu olan İSEDAK, İslam ülkelerinin ortak kalkınma sorunlarını belirlemek ve çözümler üretmek üzere merkezi bir Forum olarak hizmet vermektedir. Bu çerçevede, 2011 yılında kabul edilen İSEDAK Stratejisi çerçevesinde 6 adet işbirliği alanı belirlenmiş, bu kapsamda ticaret, ulaştırma ve iletişim, tarım, turizm, yoksulluğun azaltılması ve mali işbirliği konularında Çalışma Grupları kurulmuştur. Bakanlığımız tarafından İSEDAK Ticaret Çalışma Grubu toplantı ve faaliyetlerine aktif katılım sağlanmaktadır.

ii) Tercihli Ticaret Sistemi (TPS-OIC)

İİT kapsamında önem taşıyan Tercihli Ticaret Sistemi’nin (TPS-OIC) taraf ülkeler arasında bir an önce uygulamaya konulmasına yönelik çalışmalar hızla devam etmekte olup, yeterli taraf ülke sayısına ulaşılan TPS-OIC'in fiili olarak yürürlüğe girmesinin yakın dönemde gerçekleştirilmesi beklenmektedir. Bu çerçevede Bakanlığımız söz konusu tercihli ticaret sisteminin hayata geliştirilmesi açısından menşe konuları özelinde gerekli düzenlemeleri yapmakta ve süreci yakından takip etmektedir.

iii) Örgüt Bünyesinde Bakanlığımızın Uluslararası Destekleri

Bakanlığımız; İslam Kalkınma Bankası ile birlikte bölge ülkelerine yönelik destek, teknik işbirliği ve proje çalışmaları yürütmekte olup, bölge ülkeleri ile işbirliklerimiz aktif bir doğrultuda sürdürülmektedir.

Bu çerçevede 2011 yılı Kasım ayında İİT ülkelerine yönelik olarak düzenlenen Ticaretin Kolaylaştırılması Semineri düzenlenmiştir.

iv) İİT Pamuk Programı

İİT Pamuk Programı, ülkemizin öncülük ettiği ve güçlü destek verdiği İİT üye pamuk üreticisi ülkeler arasında işbirliğinin ve ticaretin geliştirilmesidir. Bu kapsamda; hazırlanan “Eylem Planı”nın 2016 yılına kadar uygulanması öngörülmekte olup, Bakanlığımız tarafından;

  • Pamuk sektöründe uluslararası alanda ortak bir strateji ve politika ile heyecan ve sinerji yaratılması,
  • Pamuk sektöründe uluslararası platform ve ortak dil oluşturulması,
  • İİT ülkeleri arasında pamuk sektöründe ticaretin ve yatırımların artırılması,
  • Pamuk sektöründe faaliyet gösteren İİT üyesi ülkelerin ve firmaların yakından tanınması veya tanıtılması planlanmaktadır.

KURUCU SÖZLEŞME
KURUCU SÖZLEŞME (İNGİLİZCE)
GENERAL AGREEMENT FOR ECONOMIC, TECHNICAL AND COMMERCIAL COOPERATION AMONG MEMBER STATES OF THE ISLAMIC CONFERENCE
AGREEMENT FOR PROMOTION, PROTECTION AND GUARANTEE OF INVESTMENTS AMONG MEMBERS STATES OF THE ORGANIZATION OF THE ISLAMIC CONFERENCE
FRAMEWORK AGREEMENT ON TRADE PREFERENTIAL SYSTEM AMONG THE MEMBER STATES OF THE ORGANIZATION OF THE ISLAMIC CONFERENCE

TRADE PREFERENTIAL SYSTEM AMONG THE MEMBER STATES OF THE ORGANISATION OF THE ISLAMIC CONFERENCE (TPS-OIC)
STATUE FOR THE ISLAMIC CIVIL AVIATION COUNCIL
STATUE OF THE ISLAMIC STATES TELECOMMUNICATIONS UNION (ISTU)
AGREEMENT ON IMMUNITIES AND PRIVILEGES
COVENANT ON THE RIGHTS OF THE CHILD IN ISLAM
STATUTE OF THE OIC WOMEN DEVELOPMENT ORGANIZATION
STATUTE OF THE INTERNATIONAL ISLAMIC COURT OF JUSTICE
AGREEMENT ESTABLISHING THE ISLAMIC COMMISSION OF THE INTERNATIONAL CRESCENT
İİT TARAFINDAN YÜRÜTÜLEN 18 ANLAŞMA VE İÇERİKLERİ 
 
v) İİT’e Dair Resmi Gazete’de Yayımlanmış Tüm Ulusal Mevzuat

Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İslam Konferansı Teşkilatı Arasında Hibe Anlaşması ve ‘Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Tarafından İslam Konferansı Teşkilatı, İslam Ülkeleri İstatistiksel, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi’ne Hizmet Binası Yapımı İçin Verilen Hibenin Kullandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Protokol’ün Tadil Edilmesine İlişkin Anlaşma
Türkiye Cumhuriyeti UNESCO ve İslam Konferansı Teşkilatı-İslam Tarih, Sanat ve Kültür Araştırma Merkezi (IRCICA) Arasında Süleymaniye Kitap Hastanesi Projesi Oluşturulması Hakkında Mutabakat Muhtırası’nın Onaylanması Hakkında Karar  
İslam Konferansı Teşkilatı Üyesi Devletler  Arasında  Tercihli Ticaret Sistemi (TPS-OIC) Menşe Kuralları’nın Onaylanması Hakkında Karar
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile İslam Konferansı Teşkilatı Arasında Hibe Anlaşması’ ve ‘Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti Tarafından İslam Konferansı Teşkilatı, İslam Ülkeleri İstatistiksel, Ekonomik ve Sosyal Araştırma ve Eğitim Merkezi’ne Hizmet Binası Yapımı İçin Verilen Hibenin Kullandırılmasına İlişkin Usul ve Esaslara Dair Protokol’ün Onaylanması Hakkında Karar
İslam Konferansı Teşkilatı (İKT) Üyesi Devletler Arasında Tercihli Ticaret Sistemi Kurulmasına İlişkin Tercihli Tarife Düzenlemesi Protokolü’nün Onaylanması Hakkında Karar  
İslam Konferansı Teşkilatına Üye Ülkeler Arasında Ticaret Tercihleri Sistemi Çerçeve Anlaşmasının Onaylanmasına Dair Karar ve İslam Konferansı Teşkilatına Üye Ülkeler Arasında Ticaret Tercileri Sistemi Çerçeve Anlaşması