AB VE DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Türk Konseyi

 

Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi


 
Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi (Türk Konseyi), Türk dili konuşan ülkeler arasında kapsamlı işbirliğini teşvik etmek amacı ile 3 Ekim 2009 yılında resmi olarak Nahçıvan Anlaşması ile kurulmuş uluslararası bir örgüttür.
 
Örgütün Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye olmak üzere 4 adet kurucu üyesi bulunmaktadır. 
 
Türkmenistan ve Özbekistan Konsey’in resmi üyesi değildir; ancak bu iki ülke potansiyel üye olarak nitelendirilmektedir. Eylül 2010 – Eylül 2014 arasında Genel Sekreterlik görevi Büyükelçi Sayın Halil Akıncı tarafından yürütülmüştür. 5 Haziran 2014 tarihinde Bodrum’da düzenlenen Türk Konseyi 4. Zirvesi sırasında Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye Devlet Başkanları tarafından üç yıl süre ile Türk Konseyi Genel Sekreterliği görevine Ramil Hasanov getirilmiştir. 
 
Türk Konseyi’nin amaçları Nahçıvan Anlaşması’nın 2. Maddesinde belirtilmiştir. Söz konusu amaçlar;

  • Taraflar arasında karşılıklı güvenin güçlendirilmesi,
  • Bölge ve bölge dışında barışın korunması,
  • Dış politika konularında ortak tutumlar benimsenmesi,
  • Uluslararası terörizm, ayrılıkçılık, aşırılık ve sınır ötesi suçlarla mücadele için eylemlerin koordine edilmesi,
  • Ortak amaçlarla ilgili her alanda etkili bölgesel ve ikili işbirliğinin geliştirilmesi,
  • Ticaret ve yatırım için uygun koşulların yaratılması,
  • Kapsamlı ve dengeli bir ekonomik büyüme, sosyal ve kültürel gelişimin amaçlanması,
  • Hukukun üstünlüğünün sağlanması, iyi yönetim ve insan haklarının korunması konularının tartışılması,
  • Bilim, teknoloji, eğitim ve kültür alanlarında etkileşimin genişletilmesi,
  • Kitle iletişim araçlarıyla etkileşimin  ve daha yoğun bir iletişimin teşvik edilmesi,
  • Hukuki konularda bilgi değişimi ve adli işbirliğinin teşvik edilmesi.
 şekilde sıralanmıştır.
 
Türk dili konuşan ülkeler gümrük idaresi başkanları arasında iletişimi ve idareler arasında işbirliğini arttırmak amacıyla Türkiye-Azerbaycan-Kırgızistan ve Kazakistan Gümrük idaresi başkanları toplantısının ilki, Bakanlığımızın girişimleriyle 4-5 Ekim 2012 tarihlerinde Nahçıvan’da gerçekleştirilmiştir. Türk Konseyi Gümrük Çalışma Grubu 1. Toplantısı  da yine Bakanlığımız girişimiyle 4-5 Mart 2013 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilmiştir. Anılan Toplantı’ya tüm üye ülke temsilcilerince katılım sağlanmış olup, toplantıların düzenli hale getirilmesi kararlaştırılmıştır. Türk Konseyi, Gümrük Çalışma Grubu 2. Toplantısını 3 Haziran 2013; Gümrük İdaresi Başkanları 2. Toplantısını ise 4 Haziran 2013 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirmiştir. Gümrük İdaresi Başkanları 2. Toplantısı’nda;
  • Türk Konseyi Gümrük Çalışma Grubu 2. Dönem Toplantısı’nda ele alınan hususlar gözden geçirilmiş, 29-30 Kasım 2012 tarihlerinde İstanbul’da gerçekleştirilen 5. İpek Yolu Forumu’nda kabul edilen niyet beyanı doğrultusunda Kervansaray Projesi’nin Kuzey Rotası’nda yer alan sınır geçiş noktalarına inceleme ziyaretleri yapılması hususunda karar alınmış, inceleme ziyaretleri sonucunda ortaya konulacak olan raporun 2013 yılı Kasım ayında Bakü/Azerbaycan’da düzenlenecek olan VI. İpek Yolu Forumu’na sunulması,
  • Sınır geçişlerinin etkinliğinin arttırılması için önceden veri değişimine imkân veren sistemlerin tesisine yönelik çalışmalara hız kazandırılması,
  • Gümrük prosedürlerinin basitleştirilmesinde “Tek Pencere” ve “Yetkilendirilmiş Yükümlü” gibi uygulama ve ilkelere özel önem verilmesi,
  • Üye ülkeler arasında gerçekleştirilen eğitim faaliyetlerinin yıllık ortak bir program çerçevesinde sürdürülmesi

kararlaştırılmıştır. Toplantıda, Türk Dili Konuşan Ülkeler İşbirliği Konseyi Gümrük Çalışma Grubu’nun çalışma usullerini belirleyen İşleyiş Kuralları metni, Gümrük İdareleri Başkanları tarafından onaylanmıştır.

Türk Konseyi Gümrük İşbirliği Çalışma Grubu 3.Toplantısı 7 Mart 2014 tarihinde İstanbul'da, Türk Konseyi Gümrük İdareleri Başkanları 3. Dönem Toplantısı, 17 Haziran 2014 tarihinde Kazakistan’ın Çimkent şehrinde gerçekleştirilmiştir.Toplantı kapsamında;

  • 14-15 Kasım 2013 tarihlerinde Gebele/Azerbaycan’da gerçekleştirilen 6. İpek Yolu Forumu’nda kabul edilen Kervansaray Projesi Sınır Geçiş Noktaları İnceleme Ziyaretleri Raporu kapsamında yer alan tavsiyeler doğrultusunda gerçekleştirilen çalışmaların devamı,
  • Türk Konseyi üyesi ülkelerin Çin Halk Cumhuriyeti de dahil olmak üzere Girişim’ e henüz katılmamış ve Türk Konseyi’nin potansiyel üye ülkeleri olan ülkeler ile ilişkilerinde Girişim’i tanıtması,
  • Kervansaray Projesi kapsamında Bakü ve Aktau Limanları arasında Ro-Ro taşımacılığının hayata geçirilmesi,
  • Yetkilendirilmiş yükümlü ve Risk Yönetimi konularında bir seminerin ülkemiz ev sahipliğinde 2015 yılının ilk çeyreğinde gerçekleştirilmesi,
  • Sınır kontrolü işlemlerinin verimlileştirilmesinin yolları ve Sınır Geçiş Noktalarında gümrük süreçlerinin kolaylaştırılmasına yönelik işbirliği yapılması,
  • Dünya Gümrük Örgütü ve Türk Konseyi arasında ilişkilerin geliştirilebilmesi amacıyla daha yakın işbirliği yapılması kararlaştırılmıştır.
Bu çerçevede, 2015 yılı içerisinde;
  • Üye ülke kapasite gelişim ihtiyaç ve gereksinimlerinin ortak eğitim faaliyetleri düzenlenmesi ve bu alanda işbirliğinin güçlendirilmesi amacıyla 17 Şubat 2015 tarihinde Brüksel’de DGÖ ile Türk Konseyi Sekretaryası arasında Mutabakat Zaptı imzalanmıştır.
  • 10 - 12 Mart 2015 tarihlerinde Bakanlığımız Eğitim Merkezi’nde “Yetkilendirilmiş Yükümlü Uygulaması (AEO), Sonradan Kontrol ve Risk Analizleri” Konulu Eğitim Semineri düzenlenmiştir. Söz konusu seminere Türk Konseyi Sekretaryası, Türk Konseyi üye ülkeleri Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan ve Türkiye ile Türk Konseyi İşbirliği Ortağı Gürcistan tarafından toplam 23 temsilci ile katılım sağlanmıştır.

Türk Konseyi Gümrük İdareleri Başkanları 4. Toplantısı ve Gümrük Çalışma Grubu 5. Dönem Toplantısı ise 1-2 Temmuz 2015’te Kırgızistan’da gerçekleşmiştir. Toplantıda, Kervansaray Projesi ve İpek Yolu inisiyatifi, sınır kontrol işlemleri verimliliğin arttırılması, sınır geçişi tesislerinin geliştirilmesine ilişkin olarak kamu özel sektör ortaklığı ve eğitim seminerlerin organizasyonu hususlarında Üye Ülkeler arasında görüş alışverişinde bulunulmuştur.
 
Türk Konseyi Gümrük İşbirliği Çalışma Grubu 6. Toplantısı 22 Nisan 2016 tarihinde İstanbul'da gerçekleştirilmiştir. Toplantıda gümrük alanında işbirliği konularındaki gelişmeler ile bu bağlamdaki yeni projeler ele alınmıştır. Diğer toplantılardan faklı olarak bu toplantıda özel sektörün katılımı sağlanarak sahadaki gümrük sorunları ve çözüm önerileri irdelenmiştir. 

Türk Konseyi Gümrük İşbirliği Çalışma Grubu 7. Toplantısı 2 Haziran 2016 tarihinde Bakü’de düzenlenmiştir. Müsteşar Yardımcımız Sayın Remzi AKÇİN başkanlığındaki Bakanlığımız heyeti ile toplantıya Bakü’de katılım sağlanmıştır. Söz konusu toplantıda İrtibat Hattı kurulması, Kırgız-Çin ve Kazak-Çin sınır kapılarının ziyaret edilmesi, Yap-İşlet-Devret ziyareti, 7. İpek Yolu Forumu, veri değişimi anlaşma taslağı gibi hususlar ele alınmıştır.